کد خبر: 3443

گزارش زبان مادری از شبکه استانی که برای تهیه آن زحمت بیرون رفتن از اداره را به خود ندادند.

به گزارش کردستان خبر، 21فوریه(2 اسفند)  از سوی سازمان علمی، فرهنگی و تربیتی ملل متحد (یونسکو) به عنوان روز جهانی زبان مادری نامگذاری گشته است.

نامگذاری 21 فوریه به عنوان روز جهانی زبان مادری در کنفرانس عمومی یونسکو در سال ۱۹۹۹ به منظور کمک به تنوع زبانی و فرهنگی انجام شده‌است.

دلیل نامگذاری روز جهانی زبان مادری از زمانی آغاز شد که در سال ۱۹۵۲ دانشجویان دانشگاههای مختلف شهر داکا پایتخت امروزی کشور بنگلادش که در آن زمان پاکستان شرقی نامیده می‌شد و هنوز مستقل نشده بود، از جمله دانشجویان دانشگاه داکا و دانشکده پزشکی آن تلاش جهت ملی کردن زبان بنگالی به عنوان دومین زبان پاکستان (در کنار زبان اردو) تظاهرات مسالمت آمیزی در این شهر براه انداختند. به دنبال این حرکت دانشجویان، پلیس به آنها تیر اندازی کرده عده‌ای از آنها را کشت. بعد از استقلال بنگلادش از پاکستان و به درخواست این کشور، برای اولین بار سازمان یونسکو در ۱۷ نوامبر سال ۱۹۹۹ روز ۲۱ نوامبر (برابر با دوم و گاهی اول اسفند) را روز جهانی زبان مادری نامید و از سال ۲۰۰۰ این روز در بیشتر کشورها گرامی داشته می‌شود و برنامه‌هایی در ارتباط با این روز برگزار می‌گردد.

 

در همین راستا در شهرها و کشورهای مختلف جهان روز زبان مادری در این و در این  ایام با برگزاری مراسماتی گرامی داشته می شود و بر زنده نگه داشتن این زبانها تاکید می شود.

روزنامه ها مطبوعات خبرگزاری ها در کانال های و فضای مجازی و صداوسیما برای گرامی داشت این روز مطالب، خبرها و گزارشاتی آماده می شود اما گویا صداوسیمای مرکز استان امسال برای تهیه گزارش وقت کم داشت و برای تهیه گزارش شروع به کار شد و الحق گزارشی جانانه تهیه کرد طوری که بینندگان برای دیدن دوباره آن لحظه شماری می کردند و خواستار پخش دوباره این گزارش کامل جامع و دیدنی شدند حتی قرار بود این گزارش به شبکه رسانه ملی هم ارسال شود.

 

جدای از این صحبتها برای تهیه این مطلب که لایق نام گزارش هم نبود گزارشگر حتی به خود زحمت نداد پا را از در اداره و مرکز صداوسیما بیرون بگذارد و همه مصاحبه ها نظرات و کارشناسی ها را از همکاران مرکز صداوسیما جویا شد. هرچند این بد نیست که این عزیران نیز مطلب جویا شویم و در گزارشی به کار اید اما تمام شدن مطلب فقط در محدوده صداو سیما گویا نوعی رفع تکلیف بود گزارشی که نه تنها اطلاعاتی به مخاطب نداد بلکه نوعی توهین به شعور مخاطب بود که فقط در حد گپ و گفت درون سازمانی به اتمام رسید.

 

حتی با در نطر گرفتن نبود وقت و داشتن برنامه های زیاد در همان روز دلیل نمی شود برای موضوع به این مهمی گزارش و مطلبی ناقص و فقط برای رفع تکلیف تهیه و پخش کرد. گزارشی که تنها اطلاعاتی که مخاطب در آن کسب کرد وجود 80 زبان در جهان است و یا اینکه در دانشگاه کردستان رشته زبان کردی تدریس می شود؟ گویا از فضایل شیخ ما این بود که همین ها را بینندگان بهتر می دانستند.

 

حتی گزارشگر در این برنامه به خود زحمت نداد حتی به صورت تلفنی هم شده از یک کارشناس زبان کردی مطاحبه به عمل آورد.

به فرض نداشتن وقت نیز میشد این مطلب را به فردای آن روز یا یک زودتر موکول کرد تا مطلبی فراخور شان مخاطب آماده شود نه فقط برای رفع تکلیف؛ رسانه ها دیداری ؛ شنیداری و خبرگزاری ها خودشان بهتر میدانند که زمانی که مطلبی خوب و درخورشان مخاطب تهیه شود آن مطلب چه بازتابی می تواند داشته باشد بویژه مسائل مرتبط با مشکلات مردم و یا فرهنگ و آداب و رسوم ایرانی؛ آیا شایسته است که گزارش برای گرامی داشت روز زبان مادری برای زبان کردی و کردستان سرزمین فرهنگ و هنر سرزمین فرهنگی کردستان بنا به فرموده رهبری؛ این گونه ناقص و فقط از سر رفع تکلیف انجام شود که اگر انجام نمی شد بهتر بود؛ بهتر آن باشد که سر دلبران گفته آید در حدیث دیگران نه فقط صداو سیمایی ها؟

 

در همین رابطه آن روز روزهای قبل و پس از آن نیز مراسمات مختلف در سراسر استان برگزار شد و آیا جمع بندی انها و گرفتن نظر دو شهروند و دو کارشناس آنچنان سخت و وقت گیر بود که نشد که انجام شود؟

همچنین بررسی کتابهای تالیف شده در این زمینه و یا اینکه چه میزان به زبان کردی در جامعه توجه میشود؟ اینها همه موضوعاتی است که می تواند گزارشاتی مفصل و مستندهای چندین ساعته در مورد آن ساخت

شاید مردم کردستان درباره نپرداختن به  اوضاع اقتصادی چندان دلگیر نشود اما نپرداختن به موضوعات درباربطه با فرهنگ و هنر، از دید مردم فرهنگی کردستان سرزمینی که خود مهد فرهنگ و هنر و هر مردمش خود زبان گویای این فرهنگ است بهتر از  کوتاهی و سرسری گرفتن موضوع است.

 

 زبان کردی

بر اساس سرشماری سال 90 بیش از 10 درصد از جمعیت ایران را کُرد زبانان تشکیل می دهند که در مناطق مختلف کشور پراکنده شده‌اند.

زبان مادری این جمعیت، زبان کُردی و زبان دوم آنان، زبان فارسی است.

زبان کُردی همچنین دارای ادبیاتی غنی و پر بار است و مردمانی که صاحب خاک و آب و جغرافیای مستقل باشند، بی شک باید ادبیات مستقل را هم داشته باشند و خوشبختانه زبان کُردی از این نظر بسیار پربار است.

زبان کُردی یکی از زبان‌های زنده دنیاست که در زمره زبانهای ایرانی به شمار می آید و ریشه آن به زبان‌های هندی و اروپایی برمی گرد که قواعد مخصوص به خود را داراست و نگارش آن با سه رسم الخط آرامی (الفبای عربی)، لاتین و روسی صورت می گیرد.

به علت استیلای اعراب بر ملت‌های مجاور، رسم الخط کُردی دنباله رو رسم الخط عربی و با همان قواعد خاص عربی شد تا اینکه در نیم قرن گذشته، اندیشمندانی به پا خاسته و قوانین تازه‌ای برای نگارش زبان کُردی ابداع کردند.

یکی از ویژگی‌های مهم زبان کُردی با رسم الخط جدید آن است که بر خلاف رسم الخط قدیم، از حرکات اعرابی عربی به شیوه پیشین بهره نمی جوید به طوری که هر چه خوانده شود، همانگونه نوشته می شود.

به گفته عدنان برزنجی، زبان شناس و فعال فرهنگی زبان کردی از چندین گویش مختلف تشکیل شده که کرمانجی شمالی، کرمانجی جنوبی، کرمانجی میانی و گوران یا زازایی را شامل می شود.

 

گویش کرمانج میانی خود به بخش های سورانی شامل (سلیمانیه، اربیل، موصل، رواندز و همچنین سقز، بانه، مریوان و تکاب)، موکریانی شامل( مهاباد، بوکان، سردشت و پیرانشهر) اردلانی شامل (سنندج، دیواندره، کامیاران و ...)، جافی شامل ( جوانرود، روانسر، سرپل ذهاب و ...) و گرمیانی شامل (کرکوک) تقسیم می شود.

 

ادبیات کُردی مانند ادبیات بیشتر جوامع، شامل فولکلور و نوشتاری است که هر کدام به چند دسته تقسیم می شود.

ادبیات فولکلور، ادبیاتی است که سینه به سینه انتقال یافته و خالق و صاحب شناخته شده‌ای ندارد، افسانه، قصه، داستان، پند پیشینیان، بازی های قدیمی و ...  موجب پربار شدن هر چه بیشتر ادبیات فولکلور کُردی شده است.

 

متاسفانه امروزه زبان کُردی با آسیبی جدی مواجه است که گریز  از زبان کُردی و یا ورود واژه‌های بیگانه به این زبان از جمله این آسیب است که باید این مطالب را به همه بویژه جوانان و نوجوانان و حتی والدین گوشزد کرد و گفت گویش به زبان مادری افتخار است.

 

 

 

نویسنده مطلب: رویا زندی کارشناس زبان و ادبیات فارسی

 

انتهای پیام/

 

 

 

 

 

 

اخبار مرتبط
ارسال نظر